เขียนโดย: นพ. ธนาคม สุขเจริญ แพทย์ด้านสุขภาพเพศและเฉพาะทางด้านเวชศาสตร์ป้องกัน Max Wellness Clinic ตรวจสอบความถูกต้องทางการแพทย์: สิงหาคม 2026
HPV (Human Papillomavirus) เป็นเชื้อไวรัสติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่พบบ่อยที่สุดชนิดหนึ่ง ผู้ชายและผู้หญิงที่มีเพศสัมพันธ์จำนวนมากจะเคยได้รับเชื้อนี้ในช่วงใดช่วงหนึ่งของชีวิต ผู้ชายส่วนใหญ่ที่ติดเชื้อ HPV จะไม่มีอาการใด ๆ เลย และร่างกายสามารถกำจัดเชื้อได้เองภายใน 1-2 ปี แต่ในบางกรณี เชื้อบางสายพันธุ์อาจทำให้เกิดหูดหงอนไก่หรือเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งบางชนิดได้หากไม่หายไปเอง
HPV เป็นกลุ่มไวรัสที่มีมากกว่า 200 สายพันธุ์ ติดต่อผ่านการสัมผัสผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศ ไม่จำเป็นต้องมีการสอดใส่ก็ติดต่อได้ แบ่งคร่าวๆ เป็น 2 กลุ่มหลัก
ผู้ชายที่ติดเชื้อ HPV ส่วนใหญ่ไม่มีอาการเลย ซึ่งเป็นเหตุผลที่เชื้อแพร่กระจายได้ง่ายโดยที่ทั้งสองฝ่ายไม่รู้ตัว อาการที่อาจสังเกตได้หากมี ได้แก่
สายพันธุ์ความเสี่ยงสูงที่อาจนำไปสู่มะเร็งมักไม่แสดงอาการให้เห็นเลยจนกว่าจะลุกลาม จึงไม่สามารถใช้ “ไม่มีอาการ = ไม่มีความเสี่ยง” ในการประเมินตัวเองได้
เชื้อ HPV ติดต่อผ่านการสัมผัสผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศ ทั้งเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทวารหนัก และปาก รวมถึงการสัมผัสผิวหนังโดยไม่มีการสอดใส่ก็ติดต่อได้เช่นกัน จุดสำคัญที่ควรรู้คือเชื้อสามารถแพร่กระจายได้แม้ในช่วงที่ไม่มีอาการหรือมองไม่เห็นความผิดปกติใดๆ ทำให้ยากต่อการรู้ว่าติดเชื้อมาจากใครหรือเมื่อไหร่ ถุงยางอนามัยช่วยลดความเสี่ยงได้แต่ไม่สามารถป้องกันได้ 100% เพราะเชื้อสามารถอยู่บริเวณผิวหนังรอบๆ ที่ถุงยางไม่ได้คลุมถึง
ใช่ HPV สายพันธุ์ความเสี่ยงสูงเป็นสาเหตุของมะเร็งในผู้ชายหลายชนิด โดยเฉพาะ
มะเร็งจาก HPV มักใช้เวลาหลายปีถึงหลายสิบปีกว่าจะพัฒนาขึ้นหลังติดเชื้อ นี่คือเหตุผลที่การฉีดวัคซีนป้องกันตั้งแต่เนิ่นๆ มีความสำคัญมาก
นี่คือจุดที่คนเข้าใจผิดกันมากที่สุด — ปัจจุบันยังไม่มีการตรวจ HPV ที่ได้รับการรับรองและแนะนำให้ใช้เป็นการคัดกรองมาตรฐานในผู้ชายทั่วไปเหมือนการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในผู้หญิง การตรวจ HPV PCR บางตำแหน่งอาจมีให้บริการในบางแล็บ แต่ไม่ได้แปลว่าสามารถใช้คัดกรองความเสี่ยงมะเร็งในผู้ชายทั่วไปได้อย่างเป็นมาตรฐาน
สิ่งที่แพทย์ทำได้สำหรับผู้ชายคือ
ด้วยเหตุนี้ การป้องกันด้วยวัคซีนและการสังเกตความผิดปกติด้วยตัวเองจึงมีความสำคัญมากกว่าการหวังพึ่งการตรวจคัดกรอง
CDC แนะนำให้ฉีดวัคซีน HPV ตามปกติที่อายุ 11–12 ปี เริ่มได้ตั้งแต่อายุ 9 ปี และ catch-up vaccination จนถึงอายุ 26 ปี หากยังไม่เคยฉีดหรือฉีดไม่ครบ ส่วนอายุ 27–45 ปี ควรพิจารณาเป็นรายบุคคลร่วมกับแพทย์
ไม่มีการรักษาที่กำจัดเชื้อไวรัส HPV ออกจากร่างกายได้โดยตรง ร่างกายจะกำจัดเชื้อเองตามธรรมชาติในกรณีส่วนใหญ่ สิ่งที่รักษาได้คือปัญหาที่เกิดจากเชื้อ
HPV ในผู้ชายหายเองได้ไหม ส่วนใหญ่ใช่ ร่างกายสามารถกำจัดเชื้อ HPV ได้เองภายใน 1-2 ปีในกรณีทั่วไป แต่บางสายพันธุ์ความเสี่ยงสูงอาจคงอยู่นานกว่าและเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพในระยะยาว
ผู้ชายฉีดวัคซีน HPV ได้ถึงอายุเท่าไหร่ ตามมาตรฐานแนะนำฉีดปกติถึงอายุ 26 ปี ส่วนอายุ 27-45 ปีสามารถฉีดได้เช่นกันแต่ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเหมาะสมเป็นรายบุคคล
ไม่มีอาการ แปลว่าไม่มี HPV ใช่ไหม ไม่ใช่ ผู้ชายส่วนใหญ่ที่ติดเชื้อ HPV ไม่มีอาการเลย โดยเฉพาะสายพันธุ์ความเสี่ยงสูงที่เกี่ยวข้องกับมะเร็ง ซึ่งมักไม่แสดงอาการจนกว่าจะลุกลาม
ผู้ชายสามารถตรวจ HPV ได้ที่ไหน ปัจจุบันยังไม่มีชุดตรวจ HPV ที่ได้รับการรับรองสำหรับผู้ชายโดยทั่วไป การตรวจร่างกายเพื่อหาหูดหงอนไก่หรือความผิดปกติที่มองเห็นได้ยังเป็นวิธีหลักที่แพทย์ใช้ประเมิน
ถุงยางอนามัยป้องกัน HPV ได้ 100% ไหม ไม่ได้ ถุงยางอนามัยช่วยลดความเสี่ยงได้มากแต่ไม่ป้องกันได้สมบูรณ์ เพราะ HPV ติดต่อผ่านการสัมผัสผิวหนังบริเวณที่ถุงยางอาจไม่ได้คลุมถึง
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากมีความกังวลเกี่ยวกับ HPV หรือพบความผิดปกติบริเวณอวัยวะเพศ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการตรวจประเมินโดยตรง
