การรักษาความสมดุลของระดับเทสโทสเตอโรน (Testosterone) ไม่ได้ส่งผลดีแค่เรื่องสมรรถภาพทางเพศเท่านั้น แต่ยังมีความสำคัญต่อสุขภาพโดยรวม ทั้งการป้องกันโรคเบาหวานประเภทที่ 2 โรคหัวใจ โรคอัลไซเมอร์ และช่วยรักษามวลกล้ามเนื้อและความหนาแน่นของกระดูก
ล่าสุดงานวิจัยในวารสาร World Journal of Men’s Health (2026) ได้ทำการทบทวนบทบาทของ Vitamin B6 หรือ Pyridoxine ซึ่งเป็นสารอาหารจำเป็นที่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมและส่งเสริมการสร้างฮอร์โมนเพศชายผ่านกลไกต่าง ๆ ดังนี้
เมื่อระดับโพรแลกตินในร่างกายสูงเกินไป จะส่งผลเสียต่อการผลิตเทสโทสเตอโรน Vitamin B6 มีบทบาทสำคัญในการสังเคราะห์ Dopamine ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทที่มีหน้าที่ยับยั้งการหลั่งโพรแลกตินจากต่อมใต้สมองส่วนหน้า เมื่อโพรแลกตินลดลง ร่างกายจะสามารถสร้างเทสโทสเตอโรนได้ดีขึ้น
Vitamin B6 ในรูปของ PLP (Pyridoxal 5′-phosphate) เป็นปัจจัยร่วม (Cofactor) ที่สำคัญในการเปลี่ยน Homocysteine ให้เป็น Cysteine ซึ่งเป็นสารตั้งต้นในการสร้าง Glutathione โดย Glutathione จะทำหน้าที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ทรงพลัง เข้าไปปกป้อง Leydig cells ในอัณฑะไม่ให้ถูกทำลายจากความเครียดออกซิเดชัน (Oxidative Stress) ทำให้กระบวนการสร้างฮอร์โมน (Steroidogenesis) ดำเนินไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ภาวะ Hyperhomocysteinemia หรือการมีระดับ Homocysteine ในเลือดสูง มีความสัมพันธ์กับการลดลงของเทสโทสเตอโรน โดย Homocysteine จะขัดขวางการไหลเวียนของเลือดไปยังอัณฑะและรบกวนสัญญาณจาก Luteinizing Hormone (LH) Vitamin B6 ช่วยลดการสะสมของสารพิษนี้โดยการช่วยในกระบวนการเผาผลาญ Homocysteine ให้กลายเป็นสารที่ปลอดภัยต่อร่างกาย
Vitamin B6 มีบทบาทในการปรับความไว (Sensitivity) และการแสดงออกของตัวรับสัญญาณแอนโดรเจน (Androgen Receptor) ในเนื้อเยื่อต่าง ๆ เช่น กล้ามเนื้อและกระดูก การมีระดับ Vitamin B6 ที่เหมาะสมจะช่วยให้การส่งสัญญาณของเทสโทสเตอโรนทำงานได้อย่างเต็มที่ ในขณะที่การขาดวิตามินนี้อาจนำไปสู่ความผิดปกติในการตอบสนองของฮอร์โมน
งานวิจัยระบุว่า Vitamin B6 สามารถช่วยเสริมฤทธิ์ของสังกะสี (Zinc) ในการยับยั้งเอนไซม์ 5-alpha reductase ซึ่งทำหน้าที่เปลี่ยนเทสโทสเตอโรนไปเป็นฮอร์โมน DHT (Dihydrotestosterone) การยับยั้งเอนไซม์นี้ช่วยรักษาความเข้มข้นของเทสโทสเตอโรนให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม และอาจช่วยลดปัญหาที่เกิดจาก DHT สูงเกินไป เช่น ต่อมลูกหมากโต หรือผมบางในเพศชาย
Vitamin B6 จำเป็นต่อการสังเคราะห์สารสื่อประสาทอย่าง Serotonin และ GABA ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมการหลั่ง GnRH จากไฮโปทาลามัส โดย GnRH จะไปกระตุ้นต่อมใต้สมองให้หลั่ง LH เพื่อสั่งการให้อัณฑะผลิตเทสโทสเตอโรนต่อไป
แม้ว่าการใช้ Pyridoxine ในขนาดสูงมาก (Megadoses) อาจไม่ได้เพิ่มระดับเทสโทสเตอโรนโดยตรงในสัตว์ทดลอง แต่งานวิจัยยืนยันชัดเจนว่า การขาด Vitamin B6 จะทำให้ความสามารถในการสร้างเทสโทสเตอโรนลดลงอย่างมีนัยสำคัญ
ดังนั้น การได้รับ Vitamin B6 ในปริมาณที่เหมาะสมทุกวันจึงเป็นพื้นฐานสำคัญในการรักษาสมดุลฮอร์โมน ป้องกันการเสื่อมของเซลล์ Leydig และช่วยให้การทำกิจกรรมทางกายหรือการออกกำลังกายให้ผลลัพธ์ในการสร้างกล้ามเนื้อและเผาผลาญพลังงานได้ดีที่สุด
นพ.อรรถวุฒิ ลิมป์แสงรัตน์
แพทย์ด้านสุขภาพเพศ และแพทย์เฉพาะทาง Preventive Medicine
Dr. Attawut Limsaengrat, MD
Physician at Max Wellness Clinic
Last medically reviewed: March 2026
*บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทางการแพทย์สำหรับประชาชนทั่วไป เนื้อหาทั้งหมดผ่านการตรวจทานโดยแพทย์ และอ้างอิงจากวรรณกรรมทางวิชาการ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลในบทความไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์ผู้ดูแลโดยตรงได้
*This article is for educational purposes and does not replace medical consultation.
Saleem Ali Banihani. “Role of Vitamin B6 in Testosterone Synthesis.” World Journal of Men’s Health 2026; 44(2): 227-236.